Modernite, doğmakta olan kapitalizmin eseridir ve onun dünya ölçeğinde yayılmasıyla birlikte yol almaktadır. Kaçınılmaz olarak modernite dini inançların yeni bir tanımını dayattı ki, böylece dini inançları modernitenin temel ilkesi olanla -İnsanoğlu tarihini yapar- bağdaşır hale getirdi. Ben bu teorilerin, özellikle de Max Weber‘in tezlerinin tam da tersini iddia ediyorum. İleri sürülenin aksine, dinlerin yeniden yorumu daha ziyade söz konusu sosyal dönüşümlerin nedeni değil sonucuydu.

….

Avrupa‘da oluşup, moderniteye eşlik eden Hıristiyanlığın başarısı bir dizi teorinin peydahlanmasına neden oldu. İşte modernitenin başka yerde değil de Avrupa‘da ortaya çıkması bu tür uyduruk efsanelerle açıklanıyordu. Bu Avrupa-merkezli ideolojinin bur tür aşırı yorumlarına göre, Avrupa‘da kapitalizmin gelişmesi oradaki din yorumunun sonucuydu.

Bu teorilerin en aşırısı da, kapitalist modernitenin yaratıcı dehasını Protestan reformculuğuna mal ediyor. Max Weber‘in bu ünlü tezi, tam da benim Avrupa merkezciliğin Hristiyanperverlik versiyonu dediğim şeydir.

Bir zamanlar Çin‘in geri kalmışlığım Konfüçyanizmle açıklıyorlardı, ne zaman ki, Çin yeniden kalkışa geçti bu sefer de Çin‘in başarısını Konfüçyanizmle açıklamaya kalktılar! Sahte tarihçiler Ortaçağda Arap uygarlığının başarısını İslam‘a dayandırmışlardı, günümüzün daha da sahte tarihçilerinin Arap dünyasındaki bugünkü duraklamayı da aynı İslam‘a dayandırdıkları gibi…

….

Aslında İslam‘dan esinlendiğini söyleyen hareketlerin ortaya çıkması, gerçekte var olan kapitalizmin ortaya çıkardığı yıkıcı sonuçlara ve ona eşlik eden yarım kalmış, güdük, aldatıcı moderniteye şiddetli bir tepkinin dışa vurumudur. Söz konusu halklara teklif edeceği hiçbir şeyi olmayan bir sisteme karşı tamamıyla meşru bir tepkinin ifadesidir.

Kapitalist moderniteye [aradaki farkı dikkate almadan tarihsel sosyalizm deneyleri de ona dahil edilerek] alternatif olarak sunulan İslami söylem, asla İslami değil, politik niteliktedir. Bozulmazcı ve fundamentalist adlandırması —ki, eksen gülünç durumlara düşüyor— kendi halklarından çok Batı‘ya hitabeden bazı Müslüman aydınların dışında pek dikkate de alınmıyor.

Zira teklif edilen İslam, her türlü dini özgünleşmeye düşmandır. Politik İslam, insanları özgürleşmeye değil, tabi olmaya davet ediyor. İslam‘ı özgürleştirici tarzda yegâne okuma girişimi Sudanlı Mahmut Taha‘ya aittir. Taha Hartum iktidarı tarafından ölüm cezasına çarptırılıp idam edildi.

Samir Amin – Eurocentrism

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s